INFLANTY cz.3. ESTONIA - GOTYCKI TALLIN

hej Witajcie moi "czytaczo-oglądacze"  

Asia, 

mój Tallin był znacznie krótszy jak Twój , więc siłę rzeczy zobaczyłam tam z pewnościa o połowę mniej ; ale udało się zaliczyc wszystko zgodnie z planem

to po barokowym Wilnie i secesyjnej Rydze - czas na gotycki Tallin; bo Tallin to zdecydowanie miasto gotyku!, miasto doprawdy i urocze i ciekawe; ale jeśli ktoś szuka ciekawego miasta na taki krótki city-break, to myślę, że Tallin będzie odpowiednim pomysłem, nawet w takiej jednodniowej wersji jak moja, choć uważam że znacznie lepszą opcją byłby tu pobyt nieco dłuższy - taki minimum 2, a najlepiej na 3 dni 

mury miejskie

Zamek Toompea jest pewnie dość istotnym  elementem tallińskiego wzgórza, wszak to tu zapadały najważniejsze decyzje w sprawie miasta; i do dziś zapadają, bo mieści się tutaj siedziba estońskiego parlamentu, i z tego powodu obiekt nie jest udostępniony turystom , ale nie da się ukryć, że jako zamek jest dość skromny; ale  stoi tu wysoka na 45 metrów wieża zwana Długim Hermanem (Pikk Hermann) i na tą wieżę można wejść (jak ma się czas i ochotę, albo nawet odwrotnie

Wzgórze Toompea to miejsce narodzin Tallina.... 

dzisiaj są tu siedziby parlamentu, instytucji rządowych oraz ambasad;

zobaczyć tu można pozostałości murów obronnych, które mają ponad 800 lat, baszty Długi Herman i Kiek in de Kok oraz sam Zamek;

a jak narodził się Tallin? 

zanim Tallin został nazwany Tallinem, wcześniej nazywano to miejsce: Reval (lub Rewel); 

W/g istniejącej legendy, król duński Waldemar II polował na jelenie w pobliżu przejścia do dzisiejszego Górnego Miasta;  zauważył tu pięknego jelonka, i rozkazał złapać zwierzę żywe; niestety na nieszczęście dla jelenia - zwierzę uciekło i spadło z wysokiego, wapiennego zbocza wzgórza. W języku niemieckim „reh fall” znaczy „padanie zwierzyny łownej”  i  właśnie od tego upadku jelenia miała się wziąć wcześniejsza nazwa miasta. Na pamiątkę tego zdarzenia tuż pod Górnym Miastem stoi  uroczy pomnik jelonka

najbardziej charakterystyczną budowlą na wzgórzu Toompea to oczywiście emblematyczna budowla tego mniasta - przepiękna cerkiew Aleksandra Newskiego

Cerkiew pw. św. Aleksandra Newskiego nie jest wielowiekowym zabytkiem; pochodzi z 1900 roku, a przypominać ma mieszkańcom o dawnej potędze Rosji;  Cerkiew została poświęcona władcy Nowogrodu Wielkiego, Aleksandrowi, który w XIII wieku podbił większą część terenów Estonii

Świątynia zachwyca swoją monumentalną architekturą – jest największą cerkwią prawosławną w Estonii, widoczną niemal z każdego punktu w mieście.; ma pięć kopuł, trzy ołtarze i może pomieścić nawet 1500 osób. Umieszczono tu również najgłośniejszy w mieście zespół dzwonów kościelnych; przed rozpoczęciem nabożeństw nad miastem rozlega się ich głos "w niebogłosy"! . Wszystkie 11 istniejacych tu dzwonów odlano w Petersburgu, a największy z nich waży prawie 16 ton

vis a vis Cerkwii - Riigikog -siedziba estońskiego parlamentu, przy wielkim placu  Loosi Plats;

z pod parlamentarnych arkad...

i idziemy dalej... przez Stare Miasto 

myślę że po relacji z Tallina naszej Asi, nie mam tu co juz za bardzo pokazywac:)) ; oczywiście każdy widzi inaczej nawet to samo miasto; inne spojrzenie na te same rzeczy, inne oko...

coś tam Wam oczywiscie pokażę z tego miasta , ale za bardzo nie będę się rozpisywać... bo przy relacji Asi - już nie mam nic do dodania:)) 

idziemy na znany punkt widokowy, ale zanim tam dojdziemy ... po drodze tallińskie migawki różne-różniste:) 

W 1285 roku, Tallin włączony został do związku miast Hanzy;

ze względu na przecinające się tu szlaki handlowe, dość szybko stał się punktem scalającym Ruś oraz Europę Wschodnią; miały tu miejsce jedne z największych transakcji handlowych a tutejsi kupcy idealnie łączyli swoją handlową wiedzę z żyłką do interesów

Prawdziwym przełomem była polityka dotycząca wwożonych tu towarów; na mocy przywileju z Lubeki, wszystkie przewożone towary musiały być składowane przed bramami miasta, dzięki czemu kupcy mogli zarobić już na handlu pośrednim między Rusią, a zachodnią częścią Europy; Tallin, mając zatem w ręku monopol, stał się jednym z głównych ośrodków handlowych. Pamiątką "tych handlowych czasów" są potężne mury obronne z bramami wjazdowymi do miasta  i basztami o czerwonych dachach;

takie kukły (w skali 1:1 w proporcji dorosłego człowieka) z wełnianymi włosami. poubierane w estońskie szmatki - to dość popularny widok na ulicach Tallina

kukły stoją najczęściej przed sklepami z pamiątkami; to dość popularny element "zdobniczy" tego miasta  

warto wiedzieć,  że tallińska Starówka nazywana jest w języku estońskim - Vanalinn;

i dotraliśmy do punktu widokowego pełnego turystów i artystów:) 

Patkuli Viewing Platform -  roztacza się stąd bardzo ładna panorama na Tallin i zatoke fińską; obserwować stąd można m.in. strzelistą wieżę kościoła św. Olafa, baszty, miejskie mury, czerwone dachy Starego Miasta

widoczna zewsząd charakterystyczna, strzelista wieża kościoła św. Olafa;

Świątynia wzniesiona na przełomie XVI i XVII wieku była ówczesnie podobno najwyższym budynkiem na świecie. Legenda mówi, że możni miasta postanowili wznieść aż tak wysoki budynek, aby przyciągnąć do miasta jeszcze więcej kupców

Stare Miasto w Tallinnie składa się z dwóch części: Górnego Miasta, położonego na wysokim, wapiennym wzgórzu i Dolnego, rozciągającego się u jego stóp;

Dolne miasto zostało zbudowane w XIV - XVI wieku; 

Górne miasto - Toompea zamieszkiwane było przez rycerzy, szlachtę i duchowieństwo; 

w Dolnym Mieście mieszkali rzemieślnicy i wolni obywatele; a co ciekawe, w każdym z z tych miast istniały inne, oddzielne prawa. Przez wiele lat stosunki miedzy mieszkańcami Dolnego i Górnego miasta były bardzo mocno napięte; oba niezależne miasta łączyły tylko dwie, zamykane nocą bramy i ulice Pikk jalg i Luhike jalg, co oznacza "Długa noga" i "Krótka noga":))

dlatego przez te "nierówne nogi" czasami Tallin nazywany jest "kulawym miastem":)

 i tak jak samo miasto tak i starówka w Tallinie jest podzielona na dwie części – dolną i górną; dawniej były to dwa różne miasta oddzielone bramami. Dolne miasto jest jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w Europie, a od 1997 roku wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

hej Nelcia; tak, widoczki z góry zawsze są fajne; czasami nawet ciekawsze jak te z dołu:) ale nie w Tallinie; Tallin z dołu - jest jeszcze ciekawszy jak ten z punktów widokowych z góry:) 

Asia, miejscówka faktycznie widoczkowo wymiata! no pogoda tam rózna o kazdej porze roku; ja byłam latem Ty zimą- więc siłą rzeczy musiało być inaczej:)

*************

dalej przed nami Tallina Neitsi Maarja Piiskoplik Toomkirik- czyli po ludzku mówiąc - Katedra Najświetszej Marii Panny 

KATEDRA  NMP - to najstarszy kościół Tallina, założony jeszcze przez Duńczyków w XIII wieku;

mawiają tutaj o tej katedrze, że to taki "klejnot w koronie" Górnego Miasta Tallin, który zdobi go od nieomal ośmiu wieków! ;

kiedyś mieścił się tutaj średniowieczny kościół Zakonu Kawalerów Mieczowych , ale do dzisiaj nie zostało tu z niego zbyt wiele, a wszystko za sprawą licznych przebudowań w wiekach minionychdo czego dołożył się wielki pożar który strawił tu wiele w 1648 roku , ale dzięki zachowanym planom udało się odzyskać dawną formę tej światyni; 

jednakże jak to w zawieruchach historii często bywa - w XVIII wieku dobudowano tu barokową wieżę, która mówiąc szczerze pasowała tu jak wół do karety zatracając tym samym gotyckiego ducha tego kościoła; Dziś, główną dekoracją tego luterańskiego kościoła są tu liczne herby , flagi, sarkofagi i  piękne kamienne epitafia których najstarsze sięgają nawet XIII wieku

te liczne herby nadają wnętrzom tej ciekawej świątyni bardzo oryginalny charakter; uroczo to wygląda... no i jest jednocześnie niezłą lekcją historii.... o o lekcjach historii dla liceum nie będę Wam przynudzać:)) 

po obejrzeniu wnętrz i wysłuchaniu ciekawych historii -  wychodzimy 

sklepiki maści wszelakiej pamiątkarskiej stoją tu licznie co krok co parę metrów...

głównie te z bursztynami... wszak Bałtyk blisko!

toż to całe "Bursztynowe Świątynie"  

ale są też rzeczy bardziej praktyczne:) ; ale my już mamy takie podobne w norweskim stylu, więc tylko patrzę sobie....

tego typu czapki też przywieźliśmy kiedyś z Norwegii, ale u nas jakoś nie cieszą sie dużym "wzięciem":) zakitrane po szufladach leżą w nich od lat....

może Asia znajdzie jakiś wzór jako inspirację do robótek... ? 

takie wózki-kioski "Maias Munk" są stałym elementem krajobrazu Tallina: często stoją w turystycznych miejscach; sprzedaja tu róne łakocie i tradycyjne wyroby jak przyprawy, miody, lokalne słodycze ale przedw wszystkim migdały w karmelu 

te karmelowe migdałki sa tu bardzo popularne; i dostępne w wielu smakach np. "Old Tallin" - kawowe, pomarańczowe z chilii, cynamonowe, malinowe itd.... można degustować więc trzeba się częstować tym słodkim, tallińskim specjałem:) 

 mijane po drodze....

Mur miejski w Tallinie był największym osiągnięciem architektonicznym średniowiecznych mistrzów - kamieniarzy. Budowano go w ciągu prawie 300 lat, w wyniku czego miasto uzyskało bardzo mocny system fortyfikacyjny;   W 1355 roku magistrat sporządził pierwszy wykaz wież i baszt muru miejskiego. Było ich wtedy 11; w II poł XIVw dobudowywano wciąż nowe baszty i wieże, których w końcu było już 46! 

Dziś system tallińskich obwarowań liczy prawie 2 km murów, 26 baszt i kilka bram zachowanych w różnym stanie

He He, Ala tu była:)) mimo zakazu:)) 

po katedrze , pamiątkach i murach  idziemy do kolejnego ciekawego miejsca, chyba zawsze odwiedzanego w tym mieście ...

przed nami Wieża Dziewicy (Neitsitorn) - została zbudowana jako wieża obronna w XIV wieku. 

Z Wieży Dziewiczej można dostać się do kolejnej - Wieży Stajennej (Tallitorn), która uchodzi za najbardziej nawiedzone miejsce w Tallinie , oraz do Wieży Bramnej (Väravatorn) znajdującej się na szczycie murów miejskich

to tzw. Ogród Królów Duńskich -  w którym znajdziemy rzeźby Czarnych Mnichów, nawiązujące do legendy o egzekucji, która była  na nich dokonywana  ; mawia się , że w okolicy krąży duch mnicha, który został stracony w tym miejscu. Jedna z tych rzeźb modlącego się mnicha  wygląda "trochę straszno"

te wyżej - straszą trochę mniej  

orkiestra tu przygrywa....

artyści tworzą....

kopiarki kopiują reprodukcje  

a tutejszy grajek, jak usłyszał skąd jesteśmy zaczął grać na gitarze i śpiewać  wątek z "Czterech Pancernych " mocno łamaną polszczyzną

 - Myśteeeerej panserniii, poffffffrósimy wjejni ...., rjudy i naś psśjeś..

z Ogrodu Królów Duńskich - panorama na dachy miasta i kośćiół Św. Mikołaja

i dalej w Tallinn.... 

i wychodzimy w Dolną część tallińskiej starówki -  to urokliwa plątanina malutkich uliczek ze sklepikami z rękodziełem, stylowymi knajpkami. Właśnie tu, wśród pięknie odnowionych kamienic - tętni serce Tallina;

i nagle jak za dotknieciem czarodziejskiej różdżki stała się jasność !

i po dośc pochmurnym, choć ciepłym początku zwiedzania - wyszło nam w końcu słoneczko! hurra:) 

przed nami Café Maiasmokk -  historyczna kawiarnia działająca w tym budynku z XIX wieku słynie z oryginalnego wystroju i pyszności-smakowitości

Kawiarnia Maiasmokk (The Sweet Tooth), to najstarsza działająca kawiarnia w Estonii, otwarta w 1864 roku.

znajduje się przy jednej z głównych ulic - Pik na Starym Mieście - które jest wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO;
Kawiarnia słynie z produkcji tradycyjnego marcepana oraz ładnych  wnętrz w stylu Art Deco.
W pobliżu znajduje się też słynne Muzeum Marcepana, gdzie można zobaczyć historyczne formy cukiernicze (my  tam nie bylimy:( 

nie ma opcji by tu gdzieś przysiąść:( tłum ścieli się tu gęsto.... 

rzucamy tylko okiem na art deco i zmykamy dalej....

bardzo fajna dekoracja  na wewnętrznej szybie.... słodka ruchoma karuzela - diabelski młyn z filiżankami z łyżeczkami jako "siedziska" karuzeli:) wszystko w ruchu się kręci... no uroczy detal:)

a dalej przed nami Gildia

ponad 600-letnia, dostojna średniowieczna Wielka Hala Gildii była jednym z najbardziej znanych miejsc w mieście, w którym organizowano wydarzenia kulturalne i imprezy przez wieki. póxniej działało tu kino i piwnica z winami; 
obecnie ulokowały się tu muzea, różne wystawami, organizuje sie tu koncerty, wieczorki tematyczne, itd
W 2014 r. Wielka Hala Gildii była jedną z pierwszych, która otrzymała Europejską Odznakę Dziedzictwa (ale nie Unesco, tylko  (European Heritage Label) ;

a tuż obok gotyku - spotkamy też tallińską secesję:) 

nie ma tu tej secesji aż tyle co w Rydze, ale między gotyckimi zabytkami - da się co nieco wypatrzeć....

he he - tallińska secesja czasem przejeżdża tuż obok - w wersji bardziej mobilnej